मध्यप्रदेश बोर्ड (MP Board) के अन्तर्गत पढ़ने वाले सभी छात्रों के लिए अर्धवार्षिक परीक्षा 2025-26 अत्यंत महत्वपूर्ण होती है। कक्षा 7 संस्कृत का प्रश्न पत्र छात्रों की बुनियादी सोच को परखता है। इसलिए यहाँ हम आपके लिए MP Class 7 Sanskrit Half Yearly Exam Question Paper 2025-26 का पूरा विवरण, सिलेबस-आधारित प्रश्न, हल सहित मॉडल पेपर तथा PDF डाउनलोड लिंक उपलब्ध करा रहे हैं।
Class 7 Sanskrit Half Yearly Exam Question Paper 2025-26
राज्य शिक्षा केन्द्र म.प्र. भोपाल
अर्धवार्षिक परीक्षा सत्र 2025-26
विषय – संस्कृत
| समय : 2½ घंटे | कक्षा – 7 | पूर्णांक : 60 |
बहुविकल्पीयप्रश्नाः (प्रश्न क्र. 1-5)
निर्देश: प्रत्येक प्रश्न के 4 विकल्प दिए गए हैं। सही विकल्प चुनकर उत्तर लिखिए।
प्र.1 “सुभाषितानि” पाठे केषां महत्त्वं वर्णितम् अस्ति? 1
(A) जलस्य (B) धनस्य (C) भोजनस्य (D) विद्यायाः
प्र.2 “बालकौ” इति पदे किं वचनम् अस्ति? 1
(A) एकवचनम् (B) द्विवचनम् (C) बहुवचनम् (D) न किमपि
प्र.3 “अहं” शब्दस्य अर्थः कः? 1
(A) तुम (B) वह (C) मैं (D) हम
प्र.4 “पठति” इति क्रियापदे कः लकारः अस्ति? 1
(A) लृट् लकार (B) लङ् लकारः(C) लट् लकारः (D) लोट् लकारः
प्र.5 “मम” इति शब्दः कस्मिन् लिङ्गे प्रयुक्तः भवति? 1
(A) पुल्लिंगे (B) स्त्रीलिङ्गे (C) नपुंसकलिङ्गे (D) त्रिषु लिङ्गेषु
रिक्तस्थानानि (प्रश्न क्र. 6-10)
निर्देश: नीचे दिए गए रिक्त स्थान की पूर्ति कीजिए।
प्र.6 “सत्यमेव ____________।” (जयते / लिखति) 1
प्र.7 “आचार्यः ____________ ददाति।” (ज्ञानम् / धनम्) 1
प्र.8 “अश्वः ____________ धावति।” (तीव्रम् / मन्दम्) 1
प्र.9 “विद्या ____________ मित्रम्।” (प्रवासे / गृहे) 1
प्र.10 “जननी जन्मभूमिश्च ____________ गरीयसी।” (स्वर्गादपि / समुद्रादपि) 1
अतिलघु-उत्तरीयप्रश्नाः (प्रश्न क्र. 11-16)
निर्देश: नीचे दिए गए प्रश्नों के उत्तर लिखिए।
प्र.11 भारतस्य राष्ट्रियपुष्पम् किम् अस्ति? 2
प्र.12 “आचारपरमो धर्मः” इत्यस्य अर्थं लिखत। 2
प्र.13 यक्षः युधिष्ठिरं किं पृच्छति? 2
प्र.14 संस्कृतेन अनुवादं कुरुत: 2
(क) वह पढ़ता है।
(ख) तुम कहाँ जाते हो?
प्र.15 स्वरवर्णान् लिखत। 2
प्र.16 “बालक” शब्दस्य प्रथमाविभक्तेः त्रीणि वचनानि लिखत। 2
लघु-उत्तरीयप्रश्नाः (प्रश्न क्र. 17-22)
निर्देश: नीचे दिए गए प्रश्नों के उत्तर लिखिए।
प्र.17 ‘सुभाषितानि’ पाठात् कश्चन श्लोकः अर्थं सह लिखत यः अस्मिन् प्रश्नपत्रे नास्ति। 3
प्र.18 ‘ग्रामजीवनम्’ इति पाठस्य सारं हिन्दीभाषायां लिखत। 3
प्र.19 अधोलिखितशब्दानां सन्धिं कुरुत/विच्छेदं कुरुत: 3
(क) सूर्योदयः
(ख) विद्या + आलयः
(ग) इति + आदिः
प्र.20 ‘परोपकारः’ इति विषये संस्कृतभाषायां पञ्च वाक्यानि लिखत। 3
प्र.21 ‘पठ्’ (पढ़ना) धातोः लट् लकारस्य (वर्तमान काल) रूपाणि त्रीषु पुरुषेषु त्रीषु वचनेषु लिखत। 3
प्र.22 ‘अस्माकं देशः’ इति विषयं अधिकृत्य पञ्च वाक्यानि लिखत। 3
दीर्घ-उत्तरीयप्रश्नाः (प्रश्न क्र. 23-26)
निर्देश: नीचे दिए गए प्रश्नों के उत्तर लिखिए।
प्र.23 अपठित-गद्यांशम् पठित्वा तदाधारितप्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतेन लिखत। 5
प्र.24 स्वस्य प्रधानाचार्यं प्रति शुल्कक्षमापणार्थं (फीस माफी के लिए) एकं संस्कृत-प्रार्थनापत्रं लिखत।5
प्र.25 अधोलिखितेषु एकस्मिन् विषये संस्कृतभाषायां दश वाक्यानि लिखत: 5
(क) दीपावली
(ख) विद्यालयस्य उद्यानम्
(ग) पुस्तकालयस्य महत्त्वम्
———xx——–
Class 7 Science Half Yearly Exam Question Paper 2025-26 – Answer key –
Answer key
बहुविकल्पीय प्रश्नाः
- (D) विद्यायाः
- (B) द्विवचनम्
- (C) मैं
- (C) लट् लकारः
- (D) त्रिषु लिङ्गेषु
रिक्तस्थानानि
- जयते
- ज्ञानम्
- तीव्रम्
- प्रवासे
- स्वर्गादपि
अतिलघु-उत्तरीयप्रश्नाः
- भारतस्य राष्ट्रियपुष्पम् कमलम् अस्ति।
- सदाचारः एव श्रेष्ठः धर्मः अस्ति।
- यक्षः युधिष्ठिरं धर्मविषयकान् प्रश्नान् पृच्छति।
- संस्कृते अनुवादः- (क) सः पठति। (ख) त्वं कुत्र गच्छसि?
- स्वराः – अ, आ, इ, ई, उ, ऊ, ऋ, ॠ, ऌ, ए, ऐ, ओ, औ।
- बालकः, बालकौ, बालकाः
लघु-उत्तरीयप्रश्नाः
- श्लोकः:
काव्यशास्त्रविनोदेन कालो गच्छति धीमताम्।
व्यसनेन तु मूर्खाणां निद्रया कलहेन वा॥
- सन्धि/विच्छेद:
(क) सूर्य + उदयः (गुण सन्धिः)
(ख) विद्यालयः (दीर्घ सन्धिः)
(ग) इत्यादिः (यण् सन्धिः)
- ‘परोपकारः‘ (पञ्च वाक्यानि):
- परोपकारः मानवानां परमः धर्मः अस्ति।
- परोपकाराय सताम् विभूतयः।
- नद्यः अपि परोपकाराय वहन्ति।
- वृक्षाः परोपकाराय फलन्ति।
- परोपकारेण चित्तस्य शुद्धिः भवति।
- ‘पठ्‘ धातु (लट् लकारः):
- प्रथम पुरुष: पठति, पठतः, पठन्ति
- मध्यम पुरुष: पठसि, पठथः, पठथ
- उत्तम पुरुष: पठामि, पठावः, पठामः
- ‘अस्माकं देशः‘ (पञ्च वाक्यानि):
- अस्माकं देशस्य नाम भारतवर्षः अस्ति।
- अयम् एकः विशालः देशः अस्ति।
- अस्य उत्तरस्यां दिशि हिमालयः अस्ति।
- अत्र गङ्गा, यमुना, नर्मदा च नद्यः प्रवहन्ति।
- वयं स्वदेशं नमामः।
दीर्घ-उत्तरीयप्रश्नाः
- (गद्यांशः प्रश्नपत्रे न प्रदत्तः, अतः उत्तरं न लिखितम्) (गद्यांश यहाँ नहीं दिया गया है।)
- प्रार्थनापत्रम् (शुल्कक्षमापणार्थं):
सेवायाम्, श्रीमन्तः प्रधानाचार्यमहोदयाः,
शासकीय उच्चतर माध्यमिक विद्यालयः,
इन्दौर-नगरम् (म.प्र.)
विषयः – शुल्कक्षमापणार्थं आवेदनपत्रम्।
महोदय,
सविनय निवेदनं अस्ति यत् मम पिता एकः निर्धनः कृषकः अस्ति। तस्य मासिकी आयः अतिन्युना अस्ति। अतः सः मम शिक्षणशुल्कं दातुम् असमर्थः अस्ति। अतः कृपया मम शिक्षणशुल्कं क्षमस्व।
दिनाङ्कः – 11/12/2025
भवदीयः शिष्यः अमनः
(कक्षा – नवमी)
- निबन्धः – दीपावली (दश वाक्यानि):
- दीपावली अस्माकं देशस्य प्रमुखः उत्सवः अस्ति।
- अयम् उत्सवः कार्तिकमासस्य अमावस्यायां भवति।
- अस्मिन् दिने भगवान् रामः अयोध्याम् आगच्छत्।
- जनाः स्वगृहाणि स्वच्छानि कुर्वन्ति।
- रात्रौ जनाः लक्ष्मीपूजनं कुर्वन्ति।
- सर्वत्र दीपाः प्रज्वलिताः भवन्ति।
- बालकाः नूतनानि वस्त्राणि धारयन्ति।
- जनाः मिष्टान्नानि खादन्ति वितरणं च कुर्वन्ति।
- अयम् उत्सवः अन्धकारस्य उपरि प्रकाशस्य विजयस्य प्रतीकः अस्ति।
- सर्वे जनाः अतीव प्रसन्नाः भवन्ति।
महत्वपूर्ण बातें:
- सावधानी: इंटरनेट पर “MP Class 7 संस्कृत Half Yearly Exam Question Paper 2025-26 PDF” शीर्षक वाली कई फाइलें पिछले वर्षों के नमूना प्रश्न पत्र (Sample Papers), अभ्यास सेट (Practice Sets) या केवल महत्वपूर्ण प्रश्न हो सकते हैं, न कि वास्तविक परीक्षा पत्र।
- तैयारी: परीक्षा की बेहतर तैयारी के लिए, छात्रों को पिछले वर्षों के प्रश्न पत्रों (Previous Year Question Papers) और नमूना पत्रों का अभ्यास करना चाहिए, जो विभिन्न शैक्षिक वेबसाइटों पर उपलब्ध हैं।
📥 PDF Download Link
आप यहाँ से डाउनलोड कर सकते हैं:
👉 Download Test PDF
